درس کاوی

معرفی کتاب

درس‌پژوهی از الگویی عملی برای بهسازی آموزش در مدرسه و پرورش حرفه‌ای معلمان در کلاس درس فراتر رفته و به شکل تازه‌ای از روش علمی برای پژوهش در فرایند آموزش و یادگیری رسیده است که با عنوان «آنالیز درس»، «تجزیه‌و‌تحلیل درس بر اساس شواهد عینی»، «واکاوی بالینی تدریس» یا «گفت‌وگوی بی‌پایان بر سر داده‌های فرایند آموزش و یادگیری در کلاس درس» شناخته می‌شود. درس‌کاوی مشاهدۀ دقیق و جزئی و برنامه‌ریزی شدۀ فرایند آموزش و یادگیری است که در هر کلاس یا جلسه درسی شکل می‌گیرد، و دست‌کم سه ویژگی دارد: ۱٫ مبتنی بر شواهد عینی است و با بررسی هر آنچه در کلاس درس می‌گذرد به دست می‌آید؛ از جمله پیاده کردن کلمه به کلمۀ آنچه در فرایند تدریس اتفاق می‌افتد. ۲٫ تجزیه‌و‌تحلیل درس بر اساس این شواهد و با توجه به هدف‌های مشخص بهسازی تدریس و غنی‌سازی یادگیری دانش‌آموزان انجام می‌گیرد. ۳٫ بیش از «معلم» به «معلمی» و نتیجه آن، یعنی «یادگیری دانش‌آموزان» توجه دارد. درس‌کاوی به‌مثابه روشی اثربخش برای تبیین «دی ان ای» آموزش در فرهنگ‌های متفاوت نیز کارایی دارد. بنابراین، فراتر از «روش» و به‌مثابه «روش‌شناسی» پژوهش در کلاس درس نیز ارزیابی می‌شود.

 

محورهای واکاوی درس در «درس‌کاوی» زیادند؛ مانند آنچه معلم قصد دارد تدریس کند، آنچه دانش‌آموزان یاد می‌گیرند، روش‌های ارتباط در کلاس درس (گفتاری یا نوشتاری)، روش سازماندهی محتوا، مدیریت زمان، گفت‌وشنودهای دانش‌آموزان در فرایند تدریس، کیفیت پرسش‌ها و تکالیف یادگیری که معلم ارائه می‌دهد یا دانش‌آموزان مطرح می‌کنند، ساختار تدریس، شیوه مواجهه معلم با اشتباه دانش‌آموزان، و تأکید بر پاسخ یا پرسش.

درحال بارگذاری...

دکتر محمدرضا  سرکارآرانی

درباره مولف

محمدرضا سرکارآرانی دانش‌آموخته رتبه اول دوره کارشناسی علوم تربیتی با گرایش مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی دانشگاه‌ شهید بهشتی است. او تحصیلات خود را در رشته علوم تربیتی با گرایش تاریخ و فلسفه تعلیم و تربیت در دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد و در سال ۱۳۷۰ با رتبه اول از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شد. در سال ١٣٧٨ درجه دکترای تخصصی خود را در رشته علوم تربیتی با گرایش آموزش تطبیقی و بین‌الملل، از دانشگاه ناگویاى ژاپن گرفت. در مهرماه ۱۳۸۳ به عنوان پژوهشگر برگزیده «انجمن توسعه علم ژاپن» انتخاب شد و بورسیه این انجمن را در دوره فوق دکتراى «روش‌های بهسازی آموزش» از دانشگاه ناگویا دریافت کرد. او در سال ۱۳۸۵ این دوره را با موفقیت به پایان رساند. در کارنامه علمی و فرهنگی وی سمت‌هایی چون مربی مدرسه ابتدایی شهید منتظری نصرآباد، مربی دانشگاه کاشان، دانشیار دانشگاه علامه طباطبایى، استاد وابسته دانشگاه تهران، استاد مدعو دانشگاه ناگویا، دانشگاه کوبه و دانشگاه سی‌جو، مؤسسه بین‌المللی مطالعات فرهنگی ژاپن، پژوهشگر مدعو دانشگاه آکسفورد و دانشیار دانشگاه تیکیو به چشم می‌خورد. او اکنون استاد تمام دانشکده علوم تربیتی دانشگاه تیکیو (توکیو، ژاپن) و استاد وابسته دانشگاه تهران است. سرکارآرانی بیش از چهار سال مدیر بخش تحقیقات آموزش متوسطه بنیاد آموزشی ایشیدا گاکوئین در دانشگاه سی‌جو بوده است. او یکی از معروف‌ترین پژوهشگران درس‌پژوهی در جهان و از جمله بنیان‌گذاران انجمن جهانی مطالعه درس (درس‌پژوهی) و عضو شورای سیاست‌گذاری و هیئت تحریریه مجله بین‌المللی این انجمن علمی جهانی است. از سرکارآرانی تاکنون بیش از صد مقاله علمى، پژوهشى و ترویجی به زبان‌های فارسى، انگلیسى و ژاپنى، در مجلات معتبر ملی (ایران و ژاپن) و بین‌المللی به چاپ رسیده است. او در کنفرانس‌های بین‌المللی بسیاری مقاله ارائه داده و بیش از هفده کتاب در ایران و خارج از کشور به زبان‌های فارسی، انگلیسی و ژاپنی به چاپ رسانده است. مهم‌ترین محورهای پژوهشی سرکارآرانی عبارت‌اند از: فرهنگ آموزش، مطالعات تطبیقی آموزش و یادگیری، سنت‌های آکادمیک و فرهنگ دانشگاهی، و الگو‌های اثربخش بهسازی آموزش به ویژه درس‌پژوهی.

ارتباط با مولف

مدارس یادگیرنده